16 marca 2026 w Muzeum Ziemi Chełmskiej odbyła się niezwykle poruszająca uroczystość, która na długo pozostanie w naszej pamięci. Tego dnia pośmiertnie uhonorowano Leona Jastrzębia najwyższym cywilnym odznaczeniem Państwa Izrael – tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.
Podczas ceremonii medal w imieniu rodziny przyjęła wnuczka bohatera, Anna Wojda. Historia Leona Jastrzębia przez dziesięciolecia pozostawała w cieniu – cicha, jak wiele aktów odwagi, które nie szukają świadków ani rozgłosu. A przecież to właśnie dzięki takim decyzjom, podejmowanym w zaciszu zwyczajnych domów, ktoś mógł przeżyć.
W czasach pogardy dla ludzkiego życia nasi rodacy nie odwracali wzroku, ryzykując wszystko, by ratować swoich żydowskich sąsiadów. Wczorajsza uroczystość była dla nas przypomnieniem o niezwykłej odwadze ludzi, którzy w najtrudniejszych momentach historii potrafili zachować człowieczeństwo.
Podczas wydarzenia pośmiertnie nadano Anieli i Leonowi Jastrzębiom odznaczenie państwowe – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.
W ceremonii przy ul. św. Mikołaja uczestniczyli przedstawiciele najważniejszych instytucji państwowych i międzynarodowych, w tym Pani Agnieszka Jędrzak, Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, vice Ambasador Izraela w Polsce Pan Omer Chechek Katz, Prezydent Miasta Chełm Jakub Banaszek, przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, parlamentarzyści i radni, przedstawiciele Ziomkostwa Chełmian w Izraelu, a także rodziny Ratujących i Ocalonych. Wyjątkową chwilą było połączenie online z Arie Ramonem z Jerozolimy – uratowanym przez Leona Jastrzębia.
Podczas uroczystości przeczytane zostały listy:
– Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Pana Karola Nawrockiego (tutaj)
– Marszałka Sejmu Rzeczpospolitej polskiej Pana Włodzimierza Czarzastego
– Prezesa Partii Prawo i Sprawiedliwość Pana Jarosława Kaczyńskiego.
Jako muzeum czujemy szczególną odpowiedzialność za pielęgnowanie tej pamięci – i dumę z bohaterów, których historie możemy dziś opowiadać kolejnym pokoleniom.
foto: Grzegorz Zabłocki
Dziękujemy Sewerynowi Szarpakowi i Miłoszowi Lipczukowi, uczniom Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st. im. Idy Haendel w Chełmie za uświetnienie uroczystości.