Projekty

„Spotkania z Kulturą Żydowską” – projekt Muzeum Ziemi Chełmskiej

25–26 lipca 2025 r.

Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie z przyjemnością ogłasza realizację projektu „Spotkania z Kulturą Żydowską”, który odbędzie się w dniach 25–26 lipca 2025 roku.

Chełm, miasto o wielowiekowej, bogatej historii obecności społeczności żydowskiej ma wyjątkową okazję do przypomnienia i upowszechnienia wiedzy o kulturze, która współtworzyła jego tożsamość. W dobie wyzwań związanych z różnorodnością kulturową, inicjatywy promujące dialog międzykulturowy, edukację i tolerancję zyskują szczególne znaczenie. Projekt odpowiada na te potrzeby, wypełniając lukę w ofercie kulturalnej miasta i angażując mieszkańców, młodzież oraz turystów w odkrywanie wspólnej przeszłości. Głównym celem projektu jest ochrona dziedzictwa kulturowego zachowanie pamięci o tradycjach i historii społeczności żydowskiej w Chełmie. Wydarzenia w ramach projektu nie tylko ożywią lokalną kulturę, wzbogacając ją o walory edukacyjne i artystyczne, lecz również wzmocnią wizerunek Chełma jako miasta otwartego i przyjaznego dla różnorodności. Program festiwalu obejmuje dwa dni spotkań, warsztatów i wydarzeń artystycznych przybliżających bogactwo kultury żydowskiej w różnych formach, od tradycji po nowoczesność.

Partnerami projektu są: Miasto Chełm, Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Idy Haendel w Chełmie, Oddział PTTK im. Kazimierza Janczykowskiego w Chełmie.

Projekt wspiera Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce

Czas na twórczość: kultura i kreatywność dla zdrowia

Muzeum przystąpiło do realizacji zadania w ramach Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. Celem zadania jest zwiększenie dostępu do działań kulturowo-artystycznych oraz rekreacyjno-terapeutycznych, które wspierają rozwój osobisty i społeczny dzieci, młodziezy i rodzin. Program ma na celu promowanie zdrowego stylu życia, integrację społeczną a także przeciwdziałanie uzależnieniom poprzez konstruktywne wykorzystanie czasu wolnego. Projekt zakłada przeprowadzenie spotkań tematycznych, warsztatów rękodzielniczych i artystycznych, spacery historyczne, zajęcia arteterapeutyczne, koncert.

Program finansowany przez Urząd Miasta Chełm.

Chełm w sercu. Przeszłość. Pamięć. Przyszłość

Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie ogłasza realizację projektu „Chełm w sercu. Przeszłość. Pamięć. Przyszłość”, wspieranego przez Fundację Forum Dialogu w ramach konkursu grantowo-stypendialnego. Celem tego przedsięwzięcia jest upamiętnienie tragicznych wydarzeń związanych ze społecznością chełmskich Żydów, przywrócenie pamięci o tych, którzy odeszli, oraz stworzenie przestrzeni do spotkań z potomkami Ocalałych.

W ramach projektu planujemy szereg ceremonii, które odbędą się w miejscach pamięci, takich jak cmentarz żydowski, pomnik upamiętniający ofiary Zagłady, Rynek miejski oraz skwer Szmula Zygielbojma. Podczas spotkań przewidziane jest odczytywanie nazwisk żydowskich mieszkańców Chełma, którzy byli ofiarami Zagłady, a także przemówienia zaproszonych gości, w tym historyków oraz przedstawicieli społeczności żydowskiej.

Zorganizujemy również warsztaty edukacyjne, w których potomkowie ocalałych będą mieli możliwość podzielenia się swoimi historiami i wspomnieniami. Warsztaty te będą odbywać się w siedzibie muzeum lub na platformie online meetings. Uczestnicy będą mieli okazję zwiedzić muzeum oraz zapoznać się z ekspozycją historyczną dotyczącą Chełma, ze szczególnym uwzględnieniem społeczności żydowskiej. W okresie poprzedzającym rocznicę „powstania w Sobiborze” (14.10.1943) zaprezentujemy chełmskiej publiczności spektakl „Zadra”, inspirowany losami byłej więźniarki Estery Terner Raab, urodzonej i wychowanej w Chełmie,
w wykonaniu teatru „OKO”. W ramach projektu Muzeum planuje także wydanie przewodnika zatytułowanego „Abecadlnik po żydowskim Chełmie”, który będzie zawierał informacje o postaciach związanych z życiem religijnym, społeczno-kulturalnym, architekturą oraz sztuką Żydów chełmskich. Broszura będzie dostępna w formie papierowej i elektronicznej, a jej dystrybucja będzie miała miejsce w muzeum oraz w Informacji Turystycznej.

Realizacja naszego projektu jest nie tylko aktem Pamięci ale koniecznością społeczną. W obliczu współczesnych wyzwań związanych z nietolerancją, uprzedzeniami i brakiem zrozumienia różnorodności kulturowej, projekt ma na celu edukację oraz promowanie takich wartości jak empatia, współczucie i tolerancja. Uczczenie pamięci ofiar Zagłady oraz popularyzacja wiedzy, o bogatej tradycji kulturowej Żydów w Polsce przyczyni się do wzmacniania więzi społecznych oraz poczucia wspólnoty. Włączenie sztuki w projekt ma na celu stworzenie przestrzeni do wyrażania emocji i refleksji. Działania artystyczne mogą stać się platformą do dyskusji, a także sposobem na zaangażowanie wielopokoleniowej publiczności. Spotkania z potomkami ocalałych, ich osobiste historie i doświadczenia stanowią nieocenioną wartość edukacyjną oraz emocjonalną. Pozwolą zrozumieć, jak trauma historyczna wpływa na współczesne pokolenia, w jaki sposób możemy budować lepszą przyszłość, opartą na zrozumieniu i empatii.

Chełm, kamienice mieszczańskie (XIX w.). Kontynuacja prac remontowych – elewacja

Celem projektu jest zachowanie dziedzictwa kulturowego poprzez kontynuację prac remontowych rozpoczętych w roku 2019 poprzez odtworzenie historycznego wyglądu elewacji. Prace będą wykonane zgodnie z Projektem budowlanym zatwierdzonym przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków Delegatura w Chełmie. Dzięki wsparciu finansowemu możliwe będzie przeprowadzenie prac niezbędnych do podwyższenia bezpieczeństwa zabytków ruchomych przechowywanych w muzeum, ludzi pracujących wewnątrz budynku jak i przechodzących w pobliżu obiektu zlokalizowanego przy głównej ulicy miasta. Remont elewacji wyeliminuje zagrożenia spowodowane spadającymi elementami gzymsów i detali architektonicznych. Trwałym efektem będzie poprawa stanu technicznego siedziby instytucji kultury, polepszona zostanie estetyka obiektu znajdującego się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej. Celem nadrzędnym jest przeprowadzenie prac, które powstrzymają degradację obiektu zabytkowego wpisanego do rejestru zabytków województwa lubelskiego pod numerem A/1122 na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 29.09.1979 r.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Zakup kolekcji rzeźb Romana Śledzia

Rozpoczęliśmy realizację zadania „Zakup kolekcji rzeźb Romana Śledzia”. Dzięki niemu kolekcja sztuki ludowej naszego Muzeum wzbogaci się o 20 rzeźb tego wybitnego artysty. Będą to przedstawienia nawiązujące do tajemnic różańca, które Roman Śledź wykonanał w latach 2007 – 2014  w swojej pracowni w Malinówce.

Zakup dofinansowano ze środków programu Rozbudowa zbiorów muzealnych – program własny Narodowego Instytutu Muzeów – 2024 pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Modernizacja budynku Muzeum.
Chełm, ul. Lubelska 56A

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie przystępuje do realizacji projektu z wykorzystaniem środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu rządowego Infrastruktura kultury. Całkowity koszt zadania wyniesie 221 500,00 zł. Dotacja Ministra to kwota 175 000,00 zł, natomiast wkład własny to 46 500,00 zł.

Celem zadania jest modernizacja siedziby muzeum, która znajduje się przy ul. Lubelskiej 56A, w strefie zabudowy reprezentacyjnej i turystycznej. Budynek został wybudowany w roku 1926, natomiast remont i adaptację na cele muzealne przeprowadzono w latach 1989-1999. Obiekt wykonany jest w kształcie litery „L” z placem przed budynkiem. Budynek ma trzy kondygnacje składające się z parteru niskiego /poziom dolny/, parteru wysokiego /poziom górny/ i antresoli.

W roku bieżącym zostanie wykonana:

1. Wymiana systemu wykrywania i sygnalizacji pożaru wraz z połączeniem z obiektem komendy Państwowej Straży Pożarnej w Chełmie. Zamontowany system przyczyni się do stworzenia optymalnych warunków zachowania i przechowywania zbiorów oraz bezpieczeństwa przebywających w budynku osób. Dzięki montażowi nowoczesnej instalacji przeciwpożarowej obiekt nie będzie stanowił potencjalnego zagrożenia pożarem i przeniesieniem takiego na sąsiadujące budynki;

2. Wymiana stolarki okiennej. Wymiana 24 z 38 okien w całym obiekcie spowoduje duże oszczędności zużycia energii cieplnej, przyczyni się do zmniejszenia kosztów utrzymania obiektu, poprawi komfort pracy oraz jego estetykę;

3. Termomodernizacja elewacji budynku. Przedmiotem inwestycji będzie modernizacja elewacji na części administracyjnej, która zostanie docieplona styropianem grubości 12 cm. Powierzchnie tynków zostaną naprawione i przygotowane do malowania poprzez impregnację przeciwsolną, gruntowanie. Do malowania zostanie użyta farba emulsyjna w kolorach pastelowych.

Prace przeprowadzą firmy zewnętrzne wyłonione zgodnie z Ustawą Zamówienia Publiczne.

Komisyjny odbiór prac nastąpi po zakończeniu inwestycji.

Muzeum posiada bogate doświadczenie w realizacji projektów z wykorzystaniem środków zewnętrznych na cele inwestycyjne i bieżące. Skala tych przedsięwzięć uzależniona jest od możliwości finansowych naszej instytucji i dotacji celowych pozyskanych z innych źródeł.

Chełm – nowa siedziba muzeum

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie zrealizowało w trybie dwuletnim, zadanie Chełm – nowa siedziba muzeum, na które otrzymało dotację ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu operacyjnego Infrastruktura kultury. Środki finansowe Ministra to kwota 115 000,00 zł w roku 2022 oraz 250 000,00 zł w roku 2023.

Celem nadrzędnym zadania było wykonanie dokumentacji technicznej, która pozwoli na powstanie inwestycji budowlanej – budowa siedziby muzeum na działce znajdującej się w Centrum miasta, w strefie zabudowy reprezentacyjnej i turystycznej. Nowy obiekt będzie przylegał do już istniejącego użytkowanego przez muzeum. Wzniesienie budynku mieszczącego sale wystawiennicze, magazyny, pomieszczenia biurowo-administracyjne i socjalne przyczyni się do pełnego rozwoju instytucji kultury. Nowo wybudowany obiekt będzie w pełni dostosowany dla osób z niepełnosprawnościami.

W roku 2023 wykonano kompleksową dokumentację projektową. Autorem jest firma wyłoniona w drodze postępowania przeprowadzonego w roku 2023 – APA ARCHES sp. z o,o. sp. k. z Poznania. Opracowano:

1. Projekt budowlany, w tym:
a) Projekt architektoniczny,
b) Projekt konstrukcyjny,
c) Projekt instalacji sanitarnych zawierający: instalację wod.-kan., instalację c.o., instalację klimatyzacji, instalację kanalizacji sanitarnej,
d) Projekt instalacji energii elektrycznej zawierający: instalacje elektryczne, instalacje oświetleniowe, instalację odgromową, instalację systemu sygnalizacji pożarowej, instalację oddymiania klatek schodowych, instalację systemu włamania i napadu.

2. Kosztorys inwestorski i przedmiar robót budowlanych

3. Projekt wykonawczy, w tym:
a) Projekt architektoniczny,
b) Projekt konstrukcyjny,
c) Projekt instalacji sanitarnych zawierający: instalację wod.-kan., instalację c.o., instalację klimatyzacji, instalacji wentylacji mechanicznej, instalację kanalizacji sanitarnej,
d) Projekt instalacji energii elektrycznej zawierający: instalacje elektryczne, instalacje oświetleniowe, instalację odgromową, instalację systemu sygnalizacji pożarowej, instalację oddymiania klatek schodowych, instalację kontroli dostępu, instalację systemu sygnalizacji włamania i napadu, instalację kamer CCTV, instalację przyzywową.

Wszystkie dokumentacje odebrano na podstawie protokołu odbioru.