Oferta edukacyjna – osoby z niepełnosprawnościami

Chcemy, aby muzeum było miejscem dostępnym dla różnych odbiorców i odpowiadało na ich indywidualne potrzeby. Wybrane zajęcia z naszej oferty możemy dostosować do możliwości i sposobu funkcjonowania uczestników – modyfikując tempo pracy, sposób przekazywania treści, wykorzystywane materiały oraz zadania praktyczne. Stawiamy na bezpośrednie doświadczenie, działanie, elementy sensoryczne, rozmowę i aktywność twórczą. Ponieważ potrzeby każdej grupy mogą być inne, przed wizytą zachęcamy do kontaktu z pracownikiem Muzeum – wspólnie wybierzemy odpowiedni temat i ustalimy najlepszą formę zajęć.

Archeologia

Lokalizacja: ul. Lubelska 56a

1. Lepić każdy może
warsztaty
Jak powstaje gliniane naczynie? Uczestnicy poznają tradycyjne sposoby przygotowania gliny, technikę wałeczkową oraz sposoby zdobienia ceramiki. W części praktycznej własnoręcznie ulepią niewielkie naczynie z gliny.
Termin: cały rok

2. Ulepione z gliny
warsztaty
Glina to jeden z najstarszych materiałów plastycznych wykorzystywanych przez człowieka. Podczas zajęć uczestnicy poznają przykłady sztuki figuratywnej i zoo-morficznej z okresu neolitu. W części warsztatowej ulepią własną figurkę.
Termin: cały rok

3. Pradzieje bez tajemnic
lekcja muzealna
Czego możemy dowiedzieć się o ludziach, którzy żyli tysiące lat temu? Podczas zajęć uczestnicy poznają najciekawsze zabytki pradziejowe prezentowane na wystawie archeologicznej. Zwiedzaniu będą towarzyszyć ciekawostki o życiu dawnych ludzi, zagadki oraz praca z kartą zadań.
Termin: cały rok

Sztuka sakralna

Lokalizacja: ul. Św. Mikołaja 4

4. Święty Mikołaj – legenda i ikonografia
warsztaty
Kim naprawdę był św. Mikołaj z Miry i skąd wzięły się historie związane z jego postacią? Podczas zajęć uczestnicy poznają legendy o świętym, jego atrybuty oraz sposoby przedstawiania go w sztuce – od średniowiecznych ikon po współczesne wizerunki. W części praktycznej wykonają portret św. Mikołaja inspirowany ikoną lub kartkę świąteczną.
Termin: grudzień

Etnografia

Lokalizacja: ul. Lubelska 56a

5. Nasza chata
warsztaty
Jak wyglądał dawny wiejski dom? Jakie meble i sprzęty znajdowały się w izbie i jak dbano o jej wygląd? Uczestnicy obejrzą oryginalne przedmioty używane na chełmskiej wsi na przełomie XIX i XX wieku, a następnie stworzą własną aranżację wnętrza dawnej chaty za pomocą kolorowych naklejek.
Termin: cały rok

6. Warsztaty garncarskie
warsztaty
Ziemia Chełmska ma bogate tradycje garncarskie. Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawowe techniki wykonywania ceramiki, proces jej powstawania oraz sposoby zdobienia naczyń. W części praktycznej wykonają i ozdobią własną pracę z gliny – na kole garncarskim lub – w przypadku młodszych grup, techniką wałeczkową.
Termin: cały rok

7. Filigranowe ozdoby papierowe – warsztaty wycinanek
warsztaty
Wycinanki były dawniej nie tylko ozdobą, ale także praktycznym elementem wyposażenia wiejskiej izby. Podczas zajęć uczestnicy poznają historię wycinanki ludowej i obejrzą archiwalne przykłady ze zbiorów muzeum. W części praktycznej wykonają dwie własne wycinanki inspirowane tradycyjnymi wzorami.
Termin: cały rok

8. Nie gryzące, a wiszące – warsztaty wykonywania pająków
warsztaty
Pająki ze słomy i bibuły są częścią tradycji ludowej Lubelszczyzny i zostały wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Podczas zajęć uczestnicy poznają historię i znaczenie tych niezwykłych ozdób oraz tradycyjne materiały wykorzystywane do ich wykonania. Następnie stworzą własną konstrukcję inspirowaną dawnymi pająkami.
Termin: cały rok

9. Makatki
warsztaty
Podczas zajęć uczestnicy poznają historię makatek – dowiedzą się, gdzie je wieszano, jakie pełniły funkcje i dlaczego były tak popularnym elementem wystroju dawnych wnętrz. Przyjrzą się charakterystycznym wzorom, kolorystyce i motywom pojawiającym się na obiektach muzealnych. W części warsztatowej, inspirując się dawnymi makatkami, każdy uczestnik wykona własną pracę.
Termin: cały rok

10. „Jesień już – jesionkę włóż”
warsztaty
Jak wyglądał tradycyjny strój mieszkańców Ziemi Chełmskiej? Uczestnicy obejrzą jego oryginalne elementy, w tym charakterystyczną wełnianą chustkę „jesionkę” oraz poznają ciekawostki związane z dawnym ubiorem. Zdobytą wiedzę wykorzystają podczas zabaw – ubiorą laleczki i ułożą wielkoformatowe puzzle.
Termin: październik–listopad

11. „Świętowania czas…”
warsztaty
Jak dawniej przygotowywano się na wsi chełmskiej do świąt Bożego Narodzenia? Uczestnicy poznają tradycje związane z przygotowaniem izby, świątecznym strojem i bożonarodzeniowymi dekoracjami. W części praktycznej wykonają tradycyjną ozdobę choinkową z naturalnych materiałów.
Termin: grudzień

12. Warsztaty wykonywania świec woskowych
warsztaty
Świece od wieków towarzyszyły ludziom zarówno w codziennym życiu, jak i podczas obrzędów. Uczestnicy poznają tradycje związane ze świecami, w tym zwyczaje towarzyszące Matce Bożej Gromnicznej oraz dowiedzą się, jak dawniej je wytwarzano. W części praktycznej wykonają własną świecę z prawdziwego wosku pszczelego.
Termin: 12 stycznia–2 lutego 2027

13. Warsztaty wykonywania palm wielkanocnych
warsztaty
Skąd wzięła się tradycja palm wielkanocnych i jak z prostego obrzędowego zwyczaju powstały kolorowe bukiety? Uczestnicy poznają historię i symbolikę palm oraz wykorzystywane do ich wykonania rośliny i ozdoby. W części praktycznej stworzą własną palmę z żywych gałązek, suszonych ziół i papierowych dekoracji.
Termin: 9 i 16 marca 2027

Przyroda

Lokalizacja: Lubelska 57

14. Warsztaty paleontologiczne – tajemnice wymarłego świata
warsztaty
Jak wyglądało życie miliony lat temu? Uczestnicy obejrzą z bliska i będą mogli dotknąć prawdziwych skamieniałości oraz poznają proces ich powstawania. W części praktycznej odtworzą proces powstawania skamieniałości, wykorzystując glinę i współczesne muszle.
Termin: cały rok

15. Wielkie ssaki epoki lodowcowej
warsztaty
Mamuty, nosorożce włochate i inne olbrzymy przez tysiące lat przemierzały tereny Europy. Uczestnicy poznają najciekawsze ssaki epoki lodowcowej, dowiedzą się, jak radziły sobie w surowym klimacie i dlaczego wiele z nich wyginęło. W części praktycznej wykonają rysunki prehistorycznych zwierząt na kamieniach.
Termin: cały rok

16. Świat zwierząt w pastelach
warsztaty
Jak zwierzęta zdobywają pokarm i czym różnią się ich sposoby odżywiania? Podczas lekcji uczestnicy poznają różne gatunki zwierząt i przyjrzą się im na wystawie. W części plastycznej namalują swoje ulubione zwierzę pastelami.
Termin: cały rok

17. Ptaki wokół nas – rozpoznawanie głosów ptaków
warsztaty
Czy potrafimy rozpoznać ptaka po jego głosie? Uczestnicy poznają gatunki występujące w najbliższej okolicy i nauczą się rozpoznawać ich odgłosy. Na zakończenie wykonają pracę plastyczną – wyklejankę lub ptaka z origami.
Termin: cały rok

18. Ptasie wędrówki
warsztaty
Dlaczego ptaki migrują i jak odnajdują drogę podczas tysięcy kilometrów podróży? Uczestnicy poznają przyczyny i sposoby ptasich wędrówek, mechanizmy orientacji oraz rekordowe trasy migracji wybranych gatunków. Wiedzę sprawdzą, rozwiązując karty pracy, a następnie wykonają pracę plastyczną.
Termin: cały rok

19. Sowy – gatunki, biologia, ekologia, czynna ochrona
warsztaty
Na zajęciach uczestnicy poznają gatunki sów występujących w Polsce, poznają ich głosy, zobaczą jak wyglądają wypluwki oraz pióra tych nocnych ptaków. Na zakoń-czenie zajęć samodzielnie wykonają magnesy z plastrów drewna z wizerunkiem wy-branej sowy.
Termin: cały rok

20. Rozpoznawanie gatunków drzew
lekcja muzealna
Jak rozpoznać drzewo po liściach i owocach? Uczestnicy poznają najważniejsze gatunki drzew występujących w okolicach Chełma i nauczą się rozpoznawać je na podstawie charakterystycznych cech. Na zakończenie uzupełnią kartę pracy.
Termin: wiosna – jesień

21. Śladami zwierząt
lekcja muzealna
Jak rozpoznać zwierzę, kiedy go nie widzimy? Uczestnicy poznają tropy i inne ślady pozostawiane przez dzikie zwierzęta oraz nauczą się przyporządkowywać je do odpowiednich gatunków. Wykorzystają prezentację, karty pracy, puzzle i odciski tropów w glinie.
Termin: grudzień – luty

22. Święta z naturą
warsztaty
Czy świąteczne dekoracje można wykonać z materiałów pochodzących z natury? Uczestnicy poznają właściwości i zastosowanie naturalnych surowców, m.in. drewna, szyszek, pomarańczy, cynamonu i anyżu. Następnie stworzą własną świąteczną ozdobę, którą zabiorą do domu.
Termin: grudzień

23. Magia zapachów
warsztaty
Skąd biorą się naturalne zapachy i czym są olejki eteryczne? Podczas warsztatów uczestnicy poznają ich właściwości i zastosowanie, a następnie wykonają własną musującą szyszkę oraz sól do kąpieli z dodatkiem naturalnych olejków eterycznych.
Termin: grudzień – luty

24. Jak dokarmiać ptaki?
warsztaty
Kiedy warto dokarmiać ptaki i czym robić to bezpiecznie? Uczestnicy poznają zasady prawidłowego dokarmiania ptaków oraz dowiedzą się, jakich produktów należy unikać. W części praktycznej przygotują kule nasienne, które będą mogli zawiesić w swoim otoczeniu.
Termin: grudzień – luty

25. Chronimy owady zapylające
warsztaty
Dlaczego owady zapylające są tak ważne dla przyrody i człowieka? Uczestnicy poznają wybrane gatunki zapylaczy oraz zasady tworzenia ogrodu przyjaznego bioróżnorodności. Obejrzą diaporamę Rafała Sieka „Bioróżnorodne ogrody” i wykonają domek dla owadów z trzciny pospolitej.
Termin: marzec – kwiecień

26. Pancerna żaba na Lubelszczyźnie – czyli co wiemy o żółwiu błotnym?
warsztaty
Żółw błotny to jeden z najbardziej tajemniczych gadów występujących na Lubelszczyźnie. Uczestnicy poznają jego zwyczaje, sposób odżywiania, miejsca występowania i zasady ochrony. Na zakończenie rozwiążą kartę pracy i wykonają żółwia z plastra drewna.
Termin: maj – czerwiec

Plastyka i rękodzieło

Lokalizacja: ul. Św. Mikołaja 4

27. Zentangle. Kropki, linie, wzory
warsztaty
Zentangle to technika tworzenia kompozycji z prostych, powtarzalnych wzorów. Podczas warsztatów uczestnicy poznają podstawowe zasady tej techniki, rozwijając koncentrację, uważność i kreatywność. Następnie stworzą własną kompozycję zentangle.
Termin: cały rok

28. Kolaż – sztuka łączenia
warsztaty
Jak z pozornie niepasujących elementów stworzyć spójną kompozycję? Uczestnicy poznają technikę kolażu i dowiedzą się, jak artyści wykorzystują ją do tworzenia niezwykłych obrazów. W części praktycznej z gazet, kolorowych papierów i różnych faktur stworzą własny wymyślony świat.
Termin: cały rok

29. Art journal – twórczy dziennik
warsztaty
Art journal łączy malarstwo, kolaż, scrapbooking i techniki mixed media. Podczas warsztatów uczestnicy poznają sposoby tworzenia kompozycji z wykorzystaniem akwarelowego tła, papierów, wycinków, stempli i różnych materiałów. W części praktycznej każdy stworzy własną, niepowtarzalną kartę art journala.
Termin: cały rok