Akcja „Żonkile” – Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie

Zbliża się 13. Edycja akcji „Żonkile”, której celem jest upamiętnienie rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim. W tym roku Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN koncentruje się na temacie odwagi, która ma kluczowe znaczenie w naszej codzienności. Hasło tegorocznej edycji podkreśla, jak istotne jest stawanie w obronie słabszych i wykluczonych, którzy często doświadczają dyskryminacji z powodu wieku, rasy, pochodzenia, narodowości czy religii. Promując odwagę cywilną, akcja zachęca nas do aktywnego działania na rzecz równości i sprawiedliwości społecznej. Wspólnie możemy tworzyć społeczeństwo, w którym każdy człowiek ma prawo czuć się bezpiecznie i być akceptowanym, niezależnie od swoich różnic. Akcja Żonkile przypomina, że każdy z nas ma moc, by wprowadzać pozytywne zmiany w swoim otoczeniu.
W ramach Akcji Żonkile, wspominamy heroiczne wydarzenia, które miały miejsce w getcie warszawskim w 1943 roku. Powstanie, które rozpoczęło się 19 kwietnia, było symbolicznym zrywem oporu przeciwko niemieckiej okupacji i Zagładzie Żydów. Bohaterowie tego zrywu, walczyli z niezwykłą odwagą, mimo przerażających warunków. Żółty żonkil stał się symbolem pamięci o tych wydarzeniach. Dzięki Markowi Edelmanowi – ostatniemu przywódcy powstania, który każdego roku w ten dzień otrzymywał żółte kwiaty. Żonkil to znak szacunku, solidarności i pamięci o tych, którzy zginęli, walcząc o godność.
W naszym mieście, które przed wojną było domem dla dużej społeczności żydowskiej, mieszkał i działał Szmul Zygielbojm, znany bundysta i członek Rady Narodowej przy rządzie polskim na uchodźctwie. W obliczu tragicznych wydarzeń, Zygielbojm informował świat o Zagładzie polskich Żydów, starając się zbudzić sumienia ludzi w obliczu niewyobrażalnego cierpienia. W nocy z 11 na 12 maja 1943 roku, po klęsce powstania, Szmul Zygielbojm popełnił samobójstwo jako protest przeciwko obojętności aliantów na los Żydów w Polsce. W swoim ostatnim liście do prezydenta i premiera Polski na uchodźstwie napisał: „Milczeć nie mogę
i żyć nie mogę, gdy giną resztki ludu żydowskiego w Polsce, którego reprezentantem jestem.” Pamięć o Szmulu Zygielbojmie trwa w naszym mieście – na skwerze i tablicy poświęconej jego osobie. Niech jego historia przypomina nam o odpowiedzialności za drugiego człowieka i o tym, jak ważne jest, by nigdy nie być obojętnym wobec cierpienia.
Dziś na skwerze Zygielbojma odbyło się wyjątkowe spotkanie w ramach akcji „Żonkile”. Uczennice i uczniowie z klas 7c i 8c Szkoły Podstawowej nr 8 w Chełmie, pod opieką pani Marzeny Boćwińskiej i pani Agaty Wojtasiuk, mieli okazję wysłuchać poruszających fragmentów „Pieśni o zamordowanym żydowskim narodzie” Icchaka Kacenelsona oraz listu pożegnalnego Szmula Zygielbojma. Wraz z młodzieżą na skwerze pojawiły się papierowe żółte żonkile, które symbolizują pamięć o ofiarach Holokaustu. To była ważna lekcja historii, empatii i wartości, które powinniśmy pielęgnować.