9 kwietnia 2025 odbyło się uroczyste otwarcie wystawy poświęconej Zenonowi Waśniewskiemu, w 80 rocznicę śmierci artysty. Kuratorem wystawy jest Ireneusz Pradun, który wprowadził nas z życiorys i twórczość artysty. Dziękujemy za Państwa obecność!
Poniżej kilka zdjęć z uroczystości.
foto: G. Zabłocki
Zenon Waśniewski urodził się 11 grudnia 1891 roku w Tarnowie. Od 1900 mieszkał w Krakowie, gdzie uczył się w Państwowej Szkole Realnej. Po uzyskaniu matury rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej.
Waśniewski związany był z Chełmem przez ponad 20 lat. Przyjechał tu jesienią 1921 roku, z młodziutką żoną Michaliną. Podjął pracę jako nauczyciel rysunków w Męskim Seminarium Nauczycielskim, gdzie pracował do wybuchu wojny. Jednocześnie zajmował się malarstwem i grafiką, pisał wiersze i tłumaczył poezję niemiecką. Grał na skrzypcach, wiolonczeli i fortepianie, śpiewał w chórze Lutnia. Malował głównie pejzaże, portrety i martwe natury, w technice akwareli, tempery, pastelu i oleju. W latach trzydziestych wraz z Kazimierzem Andrzejem Jaworskim wydawał Kamenę i specjalnie dla tego czasopisma tworzył linoryty. W redakcji pełnił też rolę skarbnika, administratora i osoby do kontaktów z twórcami.
Był bardzo dobrze wspominanym przez uczniów nauczycielem, uczył solidnie i mądrze, a lekcje przez niego prowadzone należały do tych najbardziej lubianych. Podobno potrafił nauczyć podstaw rysunku nawet najmniej zdolnych uczniów.
W okresie okupacji włączył się czynnie w działalność konspiracyjną. Był członkiem paramilitarnej Straży Bezpieczeństwa Miasta Chełma i pierwszym komendantem miasta Związku Walki Zbrojnej i AK. Był też sekretarzem oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża, prowadząc działania mające na celu „ulżenie ciężkiej doli ludności cierpiącej na skutek działań wojennych, a przede wszystkim jeńców, inwalidów wojennych, rodzin wojskowych, uchodźców, wysiedleńców i przesiedleńców”.
W nocy z 7 na 8 października został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu na Zamku w Lublinie. Żona i przyjaciele czynili starania, by został szybko zwolniony, jednak przyniosły one odwrotny skutek. Rok później został przeniesiony do obozu koncentracyjnego na Majdanku, gdzie przebywał do czasu ewakuacji więźniów do Auschwitz-Birkenau. Stamtąd został przetransportowany do Sachsenhausen, a następnie do Bergen-Belsen. Masowy napływ więźniów z innych obozów bardzo pogorszył warunki życia więźniów i spowodował nasiloną umieralność. Brakowało żywności i wody, a dziesiątki tysięcy ludzi konało tygodniami w męczarniach i bólu, wskutek chorób zakaźnych i głodu. W takich warunkach znalazł się pod koniec życia Waśniewski. Zmarł z wycieńczenia kilka dni przed wyzwoleniem obozu, w pierwszej połowie kwietnia 1945 roku.