Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie ogłasza realizację projektu „Chełm w sercu. Przeszłość. Pamięć. Przyszłość”, wspieranego przez Fundację Forum Dialogu w ramach konkursu grantowo-stypendialnego. Celem tego przedsięwzięcia jest upamiętnienie tragicznych wydarzeń związanych ze społecznością chełmskich Żydów, przywrócenie pamięci o tych, którzy odeszli, oraz stworzenie przestrzeni do spotkań z potomkami Ocalałych.
W ramach projektu planujemy szereg ceremonii, które odbędą się w miejscach pamięci, takich jak cmentarz żydowski, pomnik upamiętniający ofiary Zagłady, Rynek miejski oraz skwer Szmula Zygielbojma. Podczas spotkań przewidziane jest odczytywanie nazwisk żydowskich mieszkańców Chełma, którzy byli ofiarami Zagłady, a także przemówienia zaproszonych gości, w tym historyków oraz przedstawicieli społeczności żydowskiej.
Zorganizujemy również warsztaty edukacyjne, w których potomkowie ocalałych będą mieli możliwość podzielenia się swoimi historiami i wspomnieniami. Warsztaty te będą odbywać się w siedzibie muzeum lub na platformie online meetings. Uczestnicy będą mieli okazję zwiedzić muzeum oraz zapoznać się z ekspozycją historyczną dotyczącą Chełma, ze szczególnym uwzględnieniem społeczności żydowskiej. W okresie poprzedzającym rocznicę „powstania w Sobiborze” (14.10.1943) zaprezentujemy chełmskiej publiczności spektakl „Zadra”, inspirowany losami byłej więźniarki Estery Terner Raab, urodzonej i wychowanej w Chełmie,
w wykonaniu teatru „OKO”. W ramach projektu Muzeum planuje także wydanie przewodnika zatytułowanego „Abecadlnik po żydowskim Chełmie”, który będzie zawierał informacje o postaciach związanych z życiem religijnym, społeczno-kulturalnym, architekturą oraz sztuką Żydów chełmskich. Broszura będzie dostępna w formie papierowej i elektronicznej, a jej dystrybucja będzie miała miejsce w muzeum oraz w Informacji Turystycznej.
Realizacja naszego projektu jest nie tylko aktem Pamięci ale koniecznością społeczną. W obliczu współczesnych wyzwań związanych z nietolerancją, uprzedzeniami i brakiem zrozumienia różnorodności kulturowej, projekt ma na celu edukację oraz promowanie takich wartości jak empatia, współczucie i tolerancja. Uczczenie pamięci ofiar Zagłady oraz popularyzacja wiedzy, o bogatej tradycji kulturowej Żydów w Polsce przyczyni się do wzmacniania więzi społecznych oraz poczucia wspólnoty. Włączenie sztuki w projekt ma na celu stworzenie przestrzeni do wyrażania emocji i refleksji. Działania artystyczne mogą stać się platformą do dyskusji, a także sposobem na zaangażowanie wielopokoleniowej publiczności. Spotkania z potomkami ocalałych, ich osobiste historie i doświadczenia stanowią nieocenioną wartość edukacyjną oraz emocjonalną. Pozwolą zrozumieć, jak trauma historyczna wpływa na współczesne pokolenia, w jaki sposób możemy budować lepszą przyszłość, opartą na zrozumieniu i empatii.
